MEÐ FÓLKIÐ Í FORGRUNNI
sækist ég eftir 3.-5. sæti í forvali Samfylkingarinnar í Reykjavík
Jafnréttismál – mannréttindi, velferð og samfélagslegur ávinningur
Ég legg áherslu á jafnréttismál. Jafnréttismál eru ekki afmörkuð við einstaka hópa eða málaflokka heldur grunnforsenda réttláts, heilbrigðs og öflugs samfélags. Þau eiga að vera leiðarljós í allri starfsemi Reykjavíkurborg , í stjórnsýslu, þjónustu, skipulagi, menntun, menningu og velferð. Jafnrétti er ekki tímabundið verkefni heldur er gildi í samfélaginu sem þarf stöðugt að rækta og verja.
Jafnréttismál eru því ekki aðeins mannréttindamál heldur jafnframt heilbrigðis-, velferðar- og efnahagsmál. Reykjavíkurborg er stór vinnustaður og mikilvægur þjónustuaðili og ber því sérstaka ábyrgð á að vera fyrirmynd í jafnrétti kynja, inngildingu og baráttu gegn mismunun, bæði í allri starfsemi og þjónustu við borgarbúa.
Ég vil vinna að réttindum eldra fólks og ekki síst eldra fólks af erlendum uppruna en sá hópur fer sístækkandi og safna þarf gögnum til að auka þekkingu á þörfum þeirra og hvernig er hægt að mæta þeim í þjónustu borgarinnar. Tryggja þarf öryggi eldri borgara, búa til fleiri tækifæri til virkni og huga þarf að forvörnum gegn hvers kyns ofbeldi gagnvart þeim.
Þá þarf almennt að huga enn frekar að réttindum fólks af ólíkum uppruna, þar sem inngilding, aðgengi og virkt samráð eru lykilatriði.
Algild hönnun og inngilding eiga að vera grunnviðmið í allri stefnumótun. Þannig er tryggt að samfélagið, þjónustan og borgarrýmið nýtist öllum, óháð aldri, fötlun, kyni, kynvitund, uppruna, líkamsgerð eða annarri stöðu. Slík nálgun eykur sjálfstæði, reisn og þátttöku og bætir gæði þjónustu fyrir samfélagið allt.
Virkt jafnréttisstarf styrkir ákvarðanatöku, eykur traust íbúa og stuðlar að sterkara, réttlátara og samheldnara samfélagi. Jafnrétti er því ekki aukaatriði í borgarstjórn heldur ein af meginforsendum góðrar borgar fyrir allt fólk – alla ævi.
Jafnrétti
- Jafnrétti er grunnforsenda réttláts og öflugs samfélags, ekki aukaatriði.
- Samfélög sem byggja á jafnrétti eru heilsuhraustari, sanngjarnari og efnahagslega sterkari.
- Jafnrétti gagnast öllum – meðal annars lifa karlar lengur í samfélögum þar sem jafnrétti er meira.
- Reykjavíkurborg á að vera fyrirmynd í jafnrétti, inngildingu og baráttu gegn mismunun.
- Réttindi kynsegin fólks eiga að vera tryggð í allri þjónustu, skólum og frístundastarfi.
- Algild hönnun og inngilding eiga að vera grunnviðmið í allri stefnumótun borgarinnar.
- Jafnrétti snýst um börn, fatlað fólk, eldra fólk og fjölbreyttan bakgrunn – enginn skilinn eftir.
- Þetta er ekki bara mannréttindamál, heldur líka heilbrigðis-, velferðar- og efnahagsmál.
Jafnrétti er forsenda góðrar borgar – án þess veikist bæði lýðræðið, velferðin og samfélagið.
Barnamenningarhús – menning, sköpun og inngilding frá upphafi
Ég vil að komið verði á fót barnamenningarhúsi í Reykjavík að sænskri fyrirmynd, sem verði lifandi miðstöð menningar, sköpunar og samfélagslegrar þátttöku barna og fjölskyldna. Barnamenningarhús eru ekki hefðbundin safn eða stofnun, heldur opin, aðgengileg og inngildandi rými þar sem börn eru virkir þátttakendur – ekki aðeins áhorfendur.
Barnamenningarhús skiptir máli af því börn eiga rétt á þátttöku í menningarlífi og sköpun. Það er jöfunartæki sem tryggir að öll börn hafa aðgang, óháð efnahag, það er forvarnartæki því það eykur samveru kynslóða, styrkir sjálfsmynd barna og félagsfærni þeirra. Auk þess styrkir það samfélagið með því að auka tengsl og inngildingu.
Mig hefur lengi dreymt um að barnamenningarhús verði að veruleika í Reykjavíkurborg. Að koma af stað starfsemi barnamenningarhúss væri skýr yfirlýsing um að börn skipta máli í borginni okkar.
Með því að koma á fót barnamenningarhúsi er Reykjavíkurborg að skapa vettvang þar sem réttindi barna samkvæmt Barnasáttmálanum eru virkjuð í reynd – þar sem börn fá rými til að skapa, taka þátt, tjá sig og tilheyra samfélaginu á eigin forsendum. Hugmyndin um barnamenningarhús á sér skýra stoð í Samningi Sameinuðu þjóðanna um réttindi barnsins (Barnasáttmála Sameinuðu þjóðanna), sem Ísland hefur fullgilt og lögfest. Samkvæmt sáttmálanum eiga börn ekki einungis rétt á vernd og umönnun, heldur einnig rétt til þátttöku, menningar, leikja og skapandi starfsemi.Barnamenningarhús er því ekki aðeins menningarlegt verkefni heldur mannréttindaverkefni, sem styður við skuldbindingar sveitarfélaga gagnvart börnum.
Réttindi barna og fjölskyldna – jöfn tækifæri frá upphafi
Samfélag sem stendur með börnum frá upphafi byggir betri framtíð fyrir öll. Réttindi barna eru grundvallarmannréttindi og eiga að vera leiðarljós í allri stefnumótun og þjónustu Reykjavíkurborg. Börn eiga ekki aðeins rétt á vernd, heldur einnig á þátttöku, öryggi, vellíðan og raunverulegum tækifærum til að blómstra óháð bakgrunni, efnahag, fötlun, tungumáli, kyni eða fjölskyldugerð.
Ég vil að Reykjavík verði barnvænt sveitarfélag í reynd, þar sem sjónarmið barna eru formlega og kerfisbundið samþætt í ákvarðanatöku. Þótt skref hafi verið tekin í þessa átt þá þarf að festa barnvæna nálgun í sessi með skýrum ferlum, ábyrgð og eftirfylgni. Barnasáttmáli Sameinuðu þjóðanna á að vera lifandi rammi í stjórnsýslu borgarinnar enda er hann lögfestur á Íslandi.
Öflugt samstarf heimila, skóla og samfélags er lykill að velferð barna. Ég vil efla hlutverk menningarbrúarsmiða og tryggja markvissara og aðgengilegra samstarf við foreldra, sérstaklega foreldra með annað móðurmál en íslensku. Þannig styrkjum við þátttöku, traust og tengsl nemenda, foreldra og skólans sem eru forsenda farsællar skólagöngu og félagslegrar inngildingar barna. Þá tel ég einnig brýnt að efla enn frekar íslenskukennslu fyrir nemendur sem eru með annað móðurmál.
Forvarnir gegn ofbeldi eru eitt mikilvægasta barnaverndarmál samfélagsins. Ég tel að borgin geti og eigi að gera enn betur í forvörnum gegn ofbeldi, með sérstakri áherslu á börn og ungmenni. Þar vil ég efla Jafnréttisskóla Reykjavíkurborgar sem lykilverkfæri í fræðslu, vitundarvakningu og uppbyggjandi forvarnastarfi í skólum og frístundastarfi.
Í leikskólamálum legg ég áherslu á rýmri opnunartíma, til að mæta fjölbreyttum aðstæðum fjölskyldna, án þess að velferð barnsins sé sett til hliðar. Dvalartími barns á aldrei að vera of langur og ákvarðanir þurfa ávallt að taka mið af því hvað er barninu fyrir bestu.
Ég tel mikilvægt að jafna enn frekar aðgengi barna að þjónustu borgarinnar. Ég vil að börn og ungmenni til 18 ára aldurs hafi gjaldfrjálsan aðgang að sundlaugum og Strætó. Hreyfing, samgöngur, menning og þátttaka í samfélaginu eiga ekki að vera munaður heldur eru forsenda góðrar heilsu, félagslegra tengsla og jafnra tækifæra.
Ég vil einnig efla menningar- og frístundatækifæri barna, meðal annars með því að koma á fót barnamenningarhúsi að norrænni fyrirmynd og þróa fjölskylduvæna innviði, svo sem fjölskylduleikvelli þar sem allar kynslóðir geta komið saman. Slík almenningsrými stuðla að inngildingu, sköpun, virkri samveru og efla fjölskyldu- og kynslóðatengsl. Rannsóknir sýna að samvera er einn mikilvægasti forvarnarþátturinn þegar kemur neikvæðri félagslegri hegðun barna og neyslu hugbreytandi efna. Fjölskylduleikvöllur er með leiktækjum sem rúma stóran rass afa, rólu fyrir hjólastól, rennibraut fyrir unglinginn, góðum bekkjum og skýli fyrir pabbann með barnavagninn. Á slíkum leikvelli getur fólk á öllum aldri og af öllum stærðum og gerðum leikið sér skammlaust.
Réttindi barna snúast ekki aðeins um vernd, heldur um traust, virðingu og framtíðarsýn. Með markvissri, inngildandi og mannréttindamiðaðri stefnu í málefnum barna og fjölskyldna leggjum við grunn að sterkara, heilbrigðara og sanngjarnari borgarsamfélagi til framtíðar.
Réttindi barna og fjölskyldna
- Réttindi barna eru grundvallarmannréttindi og eiga að vera leiðarljós í allri stefnumótun borgarinnar.
- Reykjavík á að vera barnvænt sveitarfélag í reynd, með formlegri samþættingu barnasjónarmiða í ákvarðanatöku.
- Forvarnir gegn ofbeldi og öryggi barna þurfa að vera í forgangi, meðal annars með eflingu Jafnréttisskóla borgarinnar.
- Sterkt samstarf heimila, skóla og samfélags skiptir sköpum, sérstaklega fyrir fjölbreyttar fjölskyldur og foreldra með annað móðurmál en íslensku.
- Leikskólar þurfa rýmri opnunartíma, án þess að dvalartími barns verði of langur – velferð barnsins á alltaf að vera í forgrunni.
- Börn og ungmenni til 18 ára eiga að hafa gjaldfrjálsan aðgang að sundlaugum og Strætó.
- Gjaldfrjálsar skólamáltíðir eru eitt öflugasta jöfnunartæki samfélagsins og tryggja jöfn tækifæri allra barna.
- Menning, frístundir og leikur eru ekki munaður – þau eru forsenda inngildingar, vellíðanar og þroska barna.
- Barnamenningarhús og fjölskylduvænir innviðir styrkja samfélag, sköpun og kynslóðatengsl.
- Fjölskylduleikvöllur.
Réttindi eldri borgara – aldursvæn og inngildandi borg
Réttindi eldri borgara eru mannréttindi og lykilforsenda samfélags þar sem fólk getur lifað með reisn, öryggi og virkni alla ævi. Ég vil að Reykjavíkurborg verði aldursvænni borg , þar sem þjónusta, skipulag og samfélagsleg þátttaka taka mið af ólíkum þörfum fólks á seinni hluta æviskeiðsins.
Aldursvæn borg styður við virkni, heilsueflingu og félagslega þátttöku eldra fólks. Þá finnst mér mikilvægt að leggja áherslu á öryggi og forvarnir gegn hvers kyns ofbeldi, þar á meðal andlegu, líkamlegu og fjárhagslegu ofbeldi gagnvart eldra fólki.
Mikilvægur hluti eldra fólks í borginni eru eldri borgarar með annað móðurmál en íslensku. Um þennan hóp eru til takmarkaðar upplýsingar, sem gerir stefnumótun og þjónustu erfiðari en ella. Skortur á upplýsingum og gögnum má þó ekki leiða til skorts á aðgerðum, þvert á móti kallar hann á markvissa greiningu og virkt samráð.
Ég vil beita mér fyrir því að safnað verði betri og markvissari gögnum um stöðu og þarfir eldra fólks með fjölbreyttan tungumála- og menningarbakgrunn, þjónusta verði aðgengileg á fleiri tungumálum, bæði hvað varðar upplýsingar, ráðgjöf og samskipi.
Kynslóðablöndun og samfélagsleg þátttaka
Ég tel að kynslóðablöndun sé öflug aðferð til að sporna gegn einsemd og styrkja félagsleg tengsl. Með því að nýta samfélagshús borgarinnar betur til sameiginlegs tómstundastarfs yngri og eldri, skapast rými fyrir reynslumiðlun, tengsl og virka þátttöku – einnig fyrir eldra fólk af erlendum uppruna.
Aldursvæn borg er borg sem:
- viðurkennir fjölbreytileika eldra fólks,
- tryggir að enginn verði ósýnilegur vegna tungumáls, uppruna eða stöðu,
- og byggir þjónustu og samfélag á virðingu, þátttöku og mannlegri reisn.
Aldursvæn borg er borg sem virðir mannréttindi eldra fólks, styður sjálfstætt líf og tryggir að enginn verði ósýnilegur – heldur fái tækifæri til virkni, þátttöku og samfélags, óháð tungumáli eða bakgrunni.
Réttindi eldri borgara og aldursvæn borg
- Réttindi eldri borgara eru mannréttindi og eiga að vera leiðarljós í allri stefnumótun borgarinnar.
- Reykjavík á að vera aldursvæn borg í reynd, með áherslu á virkni, heilsueflingu og félagslega þátttöku.
- Mikilvægt er að tryggja þjónustu sem gerir fólki kleift að búa sem lengst heima, með öryggi og stuðningi.
- Efla þarf forvarnir gegn hvers kyns ofbeldi gagnvart eldra fólki, þar á meðal andlegu og fjárhagslegu ofbeldi.
- Eldri borgarar með annað móðurmál en íslensku mega ekki verða ósýnilegir – betri gögn og markviss greining eru nauðsynleg.
- Þjónusta þarf að vera aðgengileg á fleiri tungumálum og byggð á trausti og samráði við samfélagshópa.
- Kynslóðablöndun og samfélagshús eru lykilverkfæri til að sporna gegn einangrun og efla þátttöku.
- Aldursvæn borg byggir á virðingu, inngildingu og mannlegri reisn.
Samstarf, lýðræði og sjálfbærar lausnir í borgarskipulagi
Ég vil endurvekja íbúaráðin í Reykjavíkurborg og styrkja þau sem raunverulegan vettvang fyrir reglulegt samtal við íbúa. Íbúaráðin eru mikilvægur vettvangur til að eiga samtal úti í hverfum borgarinnar, hlusta á það sem brennur á fólki og móta verkefni í samstarfi við íbúana sjálfa. Slík nálgun eykur traust, styrkir lýðræðislegt lögmæti ákvarðana og eykur líkur á að verkefni festist í sessi og blómstri til lengri tíma.
Í borgarskipulagi og umferðarmálum þarf að horfa heildstætt til lífsgæða, heilsu, umhverfis og réttlátrar nýtingar borgarrýmisins. Umferðarmál hafa verið áberandi, einkum þegar kemur að þungri umferð og bið eftir Borgarlínan. Ég tel að við getum gert betur með því að beita fjölbreyttari og sanngjarnari verkfærum, án þess að þurfa að finna upp hjólið.
Ég vil skoða leiðir sem hafa reynst vel í nágrannaborgum, svo sem:
- innleiðingu umferðargjalds þegar ekið er innan tiltekins radíus frá miðborginni. Þá væri einnig hægt að innheimta umferðagjald ef einungis einn er í bíl.
- aukagjöld á bílaleigubíla og á stór og þung farartæki, svo sem rútur og stærri ökutæki, sem taka meira pláss og valda meira álagi á borgarrýmið.
Ég vil jafnframt efla lýðræðislega þátttöku í skipulagsmálum, þannig að íbúar fái raunverulegt val um þróun nærumhverfis síns. Til dæmis ættu íbúar að geta tekið þátt í ákvörðunum um hvort þeir vilji vistvæna götu eða bílagötu í sínu hverfi. Við höfum verið að prófa okkur áfram í þeim vinnubrögðum sem ég hef áhuga á að þróa nánar. Slík nálgun styrkir eignarhald íbúa á ákvörðunum og eykur sátt um breytingar.
Markmið mitt er skýrt: að byggja Reykjavík upp sem borg þar sem samstarf, virk þátttaka íbúa og sjálfbærar lausnir fara saman – borg þar sem ákvarðanir eru teknar með fólkið í forgrunni.
- Ég vil efla virkt lýðræði og reglulegt samráð við íbúa og endurvekja íbúaráðin sem vettvang samtals í hverfunum.
- Verkefni sem eru mótuð með íbúum eru líklegri til að ná fótfestu, njóta trausts og blómstra til lengri tíma.
- Umferðarmál snúast ekki aðeins um bíla, heldur um lífsgæði, heilsu og umhverfi.
- Ég vil skoða umferðargjöld innan ákveðins svæðis og aukagjöld á bílaleigubíla og stór og þung farartæki,
- Íbúar eiga að fá raunverulegt val um skipulag nærumhverfis síns, til dæmis vistvænar götur eða bílagötur.
- Við þurfum ekki að finna upp hjólið – heldur læra af borgum í nágrenni okkar og laga lausnir að Reykjavík.
- Markmiðið er borg þar sem samstarf, þátttaka íbúa og sjálfbærar lausnir fara saman.
